Kaç Çeşit Girişimcilik Vardır? Bir Başlangıç Hikayesi
Bütün girişimcilik hikayeleri bir şekilde başlar. Kimi evinin garajında, kimi kafasında bir fikirle otobüs yolculuğunda, kimi de bir “yine de yapmalıyım” anıyla yola çıkar. Benimkisi de tam olarak böyle başladı. O zamanlar lisede, biraz kafa dinlemek için her fırsatta babaannemin evine giderdim. Ankara’nın biraz daha sakin, eski mahallelerinden birinde… Babaannem ise o dönemde emekli bir öğretmendi ve bana girişimcilikten söz ederdi. Tabii ki o zamanlar bu kelimenin anlamını tam kavrayamazdım ama bir şeyler hep dikkatimi çekmişti. Hangi işi yaparsan yap, o işin içerisinde hep bir girişimcilik ruhu olduğunu anlatırdı.
Çocukluk yıllarımdan sonra üniversite yıllarında ekonomi okumaya başladım. İşte o zaman gerçek anlamda girişimcilik hakkında düşünmeye başladım. Sonuçta bir girişimcinin nasıl biri olması gerektiğini öğrenmek, o yolda ilerleyen insanların neler yaşadığını görmek ve bunun gibi pek çok detayı keşfetmek, daha iyi bir iş insanı olma yolunda bana çok şey kattı. Ve sonra, bir gün aslında kaç çeşit girişimcilik olduğunu sorgulamaya başladım. Ne kadar çok çeşidi olduğunu öğrendikçe, insanların farklı yollarla bu yolda ilerlediklerini fark ettim. Girişimcilik öyle bir kavram ki, her biri farklı bir hikaye, farklı bir yaşam biçimi…
Kaç Çeşit Girişimcilik Vardır? Temel Türler
Evet, doğru tahmin ettiniz! Girişimcilik, sadece bir “iş kurma” meselesi değil. Birçok farklı çeşidi var ve her biri başka bir düşünce tarzı, beceri seti ve yaklaşım gerektiriyor. Hadi gelin, biraz da veriye dayalı bir şekilde girişimcilik türlerini inceleyelim.
1. Klasik Girişimcilik:
Babaannemin anlatıp durduğu klasik girişimcilik türü, aslında en tanıdık olanı. Yani, sıfırdan bir iş kurmak, bir ürün ya da hizmet geliştirmek ve bunu bir işletme olarak sürdürmek. Bu tür girişimcilik, genellikle büyük riskler içerir ve çoğu zaman uzun bir süre kar etmeden devam etmek zorunda kalırsınız.
Bir arkadaşımın açtığı kafe aklıma geliyor. Başlangıçta hiçbir sermayesi yoktu, her şey borçla başlamıştı ama zamanla işini büyütüp kendi markasını yarattı. Bu tür bir girişimcilik, her zaman riskleri olan ama aynı zamanda ödülleri de büyük olan bir yolculuk.
2. İnnovatif (Yenilikçi) Girişimcilik:
Bu tür girişimcilik biraz daha “yeni bir şeyler yaratma” odaklı. Sadece piyasada olmayan bir ürün ya da hizmet üretmekle kalmaz, aynı zamanda alışkanlıkları değiştirmeyi hedefler. Teknolojik inovasyonlar burada devreye giriyor.
Geçenlerde, bir arkadaşımın girişimcilik yolculuğuna tanıklık ettim. Kendisi, bir yazılım firması kurarak, yapay zekâ tabanlı bir eğitim platformu geliştirdi. Hiçbir yerde görmediği bir şey ortaya koydu ve büyük bir hızla büyüdü. Bu da aslında inovatif bir girişimcilik örneğiydi. Çünkü bu tür işlerde, sadece sermaye değil, farklı bir düşünce yapısı ve vizyon gerekiyor.
3. Sosyal Girişimcilik:
Sosyal girişimcilik, amacı kâr elde etmekten ziyade toplumsal bir sorun çözmek olan girişimciliktir. Eğer dünyayı biraz daha iyi bir yer haline getirmek istiyorsanız, bu tip girişimcilik size göre. Benim tanıdığım birkaç sosyal girişimci, genellikle çevre sorunları, eğitim eşitsizlikleri ve sağlık gibi önemli alanlarda iş yapıyorlar. Onların en büyük hedefi, toplumu pozitif yönde etkilemek.
Bir keresinde bir arkadaşım, çevreye duyarlı ürünler satmaya başladı. Hedefi sadece kar etmek değildi; aynı zamanda insanların sürdürülebilir yaşam biçimlerine adapte olmasını sağlamaktı. Sosyal girişimcilik bu yüzden, diğerlerinden biraz daha anlamlı geliyor, çünkü yaptığı işin karşılığında bir değer yaratıyorsunuz.
Kaç Çeşit Girişimcilik Vardır? Girişimcilik ve Veri
Veriyle uğraşmayı seven biri olarak, girişimcilik türlerini daha somut verilerle incelemeyi de ihmal etmem. Yapılan araştırmalara göre, girişimcilik türleri arasında en yaygın olanı klasik girişimcilik. Ancak sosyal girişimcilik, özellikle son yıllarda hızla artan bir trend haline geldi. Birçok genç, kazanç sağlamaktan daha çok toplumsal fayda sağlama düşüncesiyle girişimcilik yapıyor. 2021’de yapılan bir araştırmada, dünya çapında sosyal girişimciliğe ilgi gösteren girişimci sayısının %25 oranında arttığı görülmüş. Bu da, insanların sadece kâr amacı gütmediklerini, aynı zamanda dünyaya bir şeyler katmayı hedeflediklerini gösteriyor.
Kaç Çeşit Girişimcilik Vardır? Girişimcilik Hikayeleri
Bir de işin hikâye kısmı var. Girişimcilik, çoğu zaman kitaplarda anlatıldığı gibi başlamaz, ama yine de her biri birer kahramanlık öyküsüdür. Ne kadar fark etmesek de, her girişimci bir hikaye yaratır. Her girişimci, azmetmiş bir insanın derin düşüncelerine ve engelleri aşma kararlılığına sahip bir karakterdir. Mesela, bir arkadaşım, daha çok dışarıda yemek yemeyi seven biri olarak, restoran sektörüne girmeyi düşündü. “Ne olur, ne olmaz” diyerek yatırım yaptı ve birkaç yıl sonra, bulundukları semtte adı duyulmaya başlandı.
Biraz daha düşündüğümde, girişimciliğin sadece para kazanmak değil, insanın hayatına dokunabileceği bir şey olduğunu fark ediyorum. Bunu keşfetmek, yaşadıkça insanın içine işliyor. Bazen öyle bir noktaya geliyorsunuz ki, sadece maddi kazanç değil, insanların hayatlarını nasıl etkileyebileceğiniz hakkında düşünüyorsunuz. Ve işte, o zaman gerçekten ne tür bir girişimci olmak istediğinizi anlıyorsunuz.
Sonuç: Kaç Çeşit Girişimcilik Vardır?
Girişimcilik, her birinin farklı bir bakış açısıyla yürüdüğü bir yolculuk. Kaç çeşit girişimcilik var sorusunun cevabı aslında çok net: Pek çok çeşidi var. Klasik girişimcilikten sosyal girişimciliğe, inovatif girişimcilikten kadın girişimcilere kadar her biri farklı bir hikaye ve tutku taşıyor. Girişimcilik, bazen kişisel bir yolculuk, bazen de dünyayı değiştirmeye çalışan bir misyona dönüşüyor. Önemli olan, hangi yolu seçerseniz seçin, bu yolda karşınıza çıkacak zorlukları göğüsleyecek cesareti bulabilmektir.